Klnk. Psikolog Elvan ŞAHİN

Çocuk ve Genç Psikoloğu

0553 126 25 01

Ebeveynlik Türleri

Otoriter Ebeveynlik (Authoritarian Parenting)

  • Tanım: Katı kurallar koyan ve itaat bekleyen ebeveynlik tarzıdır.
  • Özellikler:
    • Yüksek Beklentiler: Ebeveynler çocuklarından yüksek başarı ve disiplin bekler.
    • Düşük Hoşgörü: Duygusal sıcaklık ve destek eksikliği; kurallar ihlal edildiğinde sert cezalar uygulanır.
    • Kontrol ve Güç: Ebeveynler, güç ve kontrol aracılığıyla disiplin sağlar, çocukların görüşlerini ve duygularını genellikle dikkate almaz.
  • Sonuçlar:
    • Düşük Benlik Saygısı: Çocuklar genellikle özgüvensiz ve içe kapanık olabilirler.
    • İtaatkarlık: Otoriter ebeveynlerin çocukları genellikle kurallara uyar, ancak bağımsız düşünme yetenekleri zayıf olabilir.
    • Sosyal Becerilerde Eksiklik: Çocuklar, sosyal etkileşimlerde zorlanabilir ve problem çözme becerileri gelişmemiş olabilir.

Otoritatif Ebeveynlik (Authoritative Parenting)

  • Tanım: Disiplin ve sevgi arasında denge kuran ebeveynlik tarzıdır.
  • Özellikler:
    • Yüksek Beklentiler: Ebeveynler çocuklarından başarı bekler, ancak bu beklentileri açıklar ve destekler.
    • Yüksek Hoşgörü: Duygusal destek, empati ve sıcaklık gösterilir; kurallar tutarlı ve açıklayıcı bir şekilde uygulanır.
    • Açıklayıcı ve Destekleyici: Ebeveynler, çocukların duygularını ve görüşlerini dikkate alır ve onlara rehberlik eder.
  • Sonuçlar:
    • Yüksek Benlik Saygısı: Çocuklar genellikle özgüvenli ve kendine saygılıdır.
    • Akademik Başarı: Bu tarz ebeveynlerin çocukları akademik olarak başarılı olabilirler.
    • Gelişmiş Sosyal Beceriler: Çocuklar, sosyal etkileşimlerde başarılı ve duygusal olarak dengeli olurlar.

Helikopter Ebeveynlik (Helicopter Parenting)

  • Tanım: Çocukların hayatındaki her ayrıntıyı aşırı derecede kontrol eden ve sürekli müdahale eden ebeveynlik tarzıdır.
  • Özellikler:
    • Aşırı Kontrol: Çocukların akademik, sosyal ve kişisel faaliyetlerine sürekli olarak müdahale ederler.
    • Koruma: Çocukları potansiyel tehlikelerden veya başarısızlıklardan koruma amacı güderler.
    • Müdahalecilik: Çocukların kendi başlarına çözmeleri gereken sorunlara bile müdahale ederler.
  • Sonuçlar:
    • Bağımsızlık Eksikliği: Çocuklar, kendi kararlarını verme ve sorun çözme yeteneklerini geliştirmekte zorlanabilirler.
    • Anksiyete ve Stres: Sürekli ebeveyn müdahalesi, çocuklarda anksiyete ve stres seviyelerini artırabilir.
    • Yüksek Beklentiler: Ebeveynlerin sürekli yüksek beklentileri, çocuklarda baskı ve mükemmeliyetçilik duygularına yol açabilir.

Helikopter ebeveynlik, çocukların kendi ayakları üzerinde durma ve bağımsızlık kazanma süreçlerini olumsuz etkileyebilir. Bununla birlikte, ebeveynlerin bu tür bir yaklaşımı benimsemelerinin altında genellikle iyi niyet ve çocuklarının güvenliğini sağlama amacı yatmaktadır. Ancak, çocukların sağlıklı bir şekilde gelişebilmeleri için, bazı risklerle yüzleşmelerine ve kendi başlarına sorun çözme becerilerini geliştirmelerine olanak tanımak da önemlidir.

İzin Verici Ebeveynlik (Permissive Parenting)

  • Tanım: Çocuklara çok fazla özgürlük tanıyan ve az kural koyan ebeveynlik tarzıdır.
  • Özellikler:
    • Düşük Beklentiler: Ebeveynler, çocuklardan yüksek başarı veya disiplin beklemez.
    • Yüksek Hoşgörü: Ebeveynler, çocukların isteklerini ve arzularını genellikle kısıtlamadan karşılar.
    • Az Disiplin: Kurallar ve sınırlar nadiren uygulanır, ebeveynler çocukların istediklerini yapmalarına izin verir.
  • Sonuçlar:
    • Bağımsızlık: Çocuklar bağımsız olabilir, ancak sorumluluk alma ve disiplin konusunda eksiklikler yaşayabilirler.
    • Davranış Problemleri: Ebeveynlerin koyduğu sınırların eksikliği, çocuklarda davranış problemlerine yol açabilir.
    • Akademik Zorluklar: Çocuklar, okuldaki ve diğer yapılandırılmış ortamlardaki kurallara uyum sağlamakta zorlanabilirler.

İhmalkar Ebeveynlik (Neglectful Parenting)

  • Tanım: Çocukların ihtiyaçlarına yeterince dikkat etmeyen ve ilgisiz kalan ebeveynlik tarzıdır.
  • Özellikler:
    • Düşük Beklentiler: Ebeveynler, çocuklardan çok az şey bekler veya hiç beklemez.
    • Düşük Hoşgörü: Çocukların duygusal ve fiziksel ihtiyaçlarına yeterince ilgi gösterilmez.
    • Minimum İlgi ve Denetim: Ebeveynler, çocuklarla çok az etkileşimde bulunur ve onların yaşamlarına müdahale etmez.
  • Sonuçlar:
    • Düşük Benlik Saygısı: Çocuklar genellikle düşük özgüvene sahip olabilirler.
    • Akademik ve Sosyal Problemler: Çocuklar, akademik olarak başarısız olabilir ve sosyal becerilerde eksiklikler yaşayabilir.
    • Bağlanma Sorunları: Çocuklar, güvenli bağlanma geliştirmekte zorlanabilir ve ilerideki ilişkilerinde problemler yaşayabilirler.

Bir yanıt yazın

error:Bu sitedeki materyallerin hiçbiri izinsiz kopaylanamaz.